- Het onderzoek van Lehmiller met 4.175 Amerikanen (2018) liet zien dat 97% wel eens een seksuele fantasie heeft: fantasieën zijn de norm, niet de uitzondering
- Fantasie ≠ verlangen om uit te voeren. Het is normaal om dingen te fantaseren die je nooit zou willen doen
- De zeven meest voorkomende fantasie-categorieën zijn herkenbaar voor de meeste mensen: je bent niet 'raar'
- Fantasieën delen met een partner versterkt intimiteit, mits zonder oordeel
- Deze gids is voor mensen die hun eigen fantasieën beter willen begrijpen, en hoe ze die bespreken
Eva, 39: 'Ik dacht jaren dat ik raar was om bepaalde dingen te fantaseren. Tot mijn beste vriendin in een dronken moment iets vergelijkbaars deelde. Toen besefte ik: misschien is iedereen gewoon stil over hetzelfde.'
Haar inzicht is precies wat onderzoek bevestigt. Seksuele fantasieën zijn alomtegenwoordig, hun inhoud is verrassend uniform, en de grootste schade komt niet van de fantasieën zelf maar van de schaamte eromheen. In deze gids: wat het onderzoek zegt, wat fantasieën wel en niet betekenen, en hoe je ze (eventueel) deelt.
Wat zegt het onderzoek?
In 2018 publiceerde de Amerikaanse sociaal psycholoog Justin Lehmiller zijn boek Tell Me What You Want, gebaseerd op de grootste fantasiestudie ooit, met 4.175 Amerikanen van alle achtergronden. Resultaat: 97% had wel eens een seksuele fantasie. De resterende 3% had er waarschijnlijk ook, maar erkende ze niet.
De inhoud bleek niet zo divers als je zou verwachten. Lehmiller identificeerde zeven hoofdcategorieën waarin vrijwel alle fantasieën vielen, gedeeld over geslacht, leeftijd, oriëntatie en relatiestatus.
De zeven hoofdcategorieën
1. Multipartnerseks: meestal trio's, soms grotere groepen. Veruit de meest voorkomende fantasie.
2. Macht, ruwheid, of taboe: variërend van zachte dominantie tot sterke BDSM-thema's.
3. Nieuwheid en avontuur: seks op ongewone locaties, nieuwe partners, exotische scenario's.
4. Fantasieën over je huidige partner: vaak intensere of meer experimentele seks dan jullie gewoonlijk hebben.
5. Taboe of 'verboden' partner: fantasieën over mensen of situaties die in het echt niet aan de orde zijn.
6. Polyamorie / non-monogamie: open relaties, swinging, gedeeld verlangen.
7. Passie en romantiek: diepere connectie, emotionele intensiteit, idealisering.
Als je je in meerdere van deze categorieën herkent: je bent volkomen normaal.
Fantasie ≠ verlangen om uit te voeren
Het belangrijkste inzicht uit het onderzoek: fantasie is niet hetzelfde als wat je wil in het echt. Veel mensen fantaseren regelmatig over dingen die ze nooit zouden willen meemaken, en dat is psychologisch volkomen gezond.
De hersenen gebruiken fantasie als een veilige sandbox, een plek om scenario's te verkennen zonder consequenties. Een trio fantaseren betekent niet dat je een trio wil. Een dominantiefantasie betekent niet dat je in het echt gedomineerd wil worden.
Dat onderscheid is bevrijdend, want het verlaagt de inzet van fantasie aanzienlijk.
Waarom we erover zwijgen
Ondanks hoe normaal fantasieën zijn, deelt de meerderheid van mensen ze nooit met hun partner. Drie redenen:
1. Angst voor oordeel. 'Als ze dit weet, denkt ze dat ik [iets] ben.'
2. Angst voor implicatie. 'Als ik dit zeg, zal ze denken dat ik het wil doen.'
3. Verlies van de fantasie zelf. Sommige mensen voelen dat het delen de magie wegneemt.
De paradox: onderzoek laat zien dat koppels die fantasieën delen (niet noodzakelijkerwijs uitvoeren, alleen bespreken) hogere seksuele tevredenheid rapporteren. Lees onze gids over communicatie in bed voor concrete technieken.
Hoe je een fantasie deelt (als je dat wilt)
Kies een neutraal moment. Niet midden in seks of vlak erna. Op de bank, tijdens een wandeling.
Breng het als iets dat je deelt, niet als verzoek. 'Ik fantaseer wel eens over [...]' is anders dan 'Ik wil [...] doen'. Het opent ruimte zonder druk.
Geef je partner ruimte om hetzelfde te doen. Vraag waarover zij of hij fantaseert.
Aanvaard verschillende reacties. Niet elke fantasie wordt gedeeld. Dat is OK. Wat telt is dat je over fantasieën kunt praten als concept.
Voor wie samen iets nieuws wil verkennen, kan een gedeelde toy zoals de ODES Surrender of de ODES Unite een toegankelijk startpunt zijn.
Veelgemaakte misvattingen
'Mijn fantasieën zeggen iets over wat er mis is met me.' Bijna nooit. Fantasieën zijn meestal gewone variaties op universele thema's.
'Als ik X fantaseer, ben ik niet trouw.' Onderzoek vindt geen verband tussen fantasieën en ontrouw. Sterker: koppels met een actief fantasieleven scoren hoger op tevredenheid binnen de relatie.
'Ik zou mijn partner niet kunnen vergeven als hij/zij X fantaseert.' Vooraf reageren op een hypothetische fantasie is anders dan reageren op de werkelijkheid. Veel mensen ontdekken dat hun partner ongeveer dezelfde fantasieën heeft als zij.
Wanneer is het een signaal voor hulp?
Als fantasieën gepaard gaan met dwangmatigheid, schaamte die je dwarszit, of als ze betrekking hebben op niet-consensuele scenario's die je zorgen baren, dan is een seksuoloog een goede gesprekspartner. Niet om de fantasie 'weg te halen', wel om er meer rust mee te krijgen.
FAQ
Hoe vaak zijn fantasieën gezond?
Er is geen 'gezond' getal. Sommige mensen fantaseren dagelijks, anderen zelden. Beide zijn normaal.
Mag ik fantaseren over een ex?
Gedachten zijn niet kwaadaardig. Wat telt is wat je er in het echt mee doet.
Kan ik mijn fantasieën veranderen?
Moeilijker dan je denkt. Onderzoek wijst erop dat fantasieën grotendeels onbewust ontstaan. Acceptatie werkt vaak beter dan proberen ze te veranderen.
Conclusie
Seksuele fantasieën zijn universeel, hun inhoud is verrassend voorspelbaar, en de schade zit niet in de fantasieën zelf maar in de schaamte eromheen. Het onderzoek van Lehmiller toont aan dat je niet alleen bent, en dat fantasieën delen, eerder dan onderdrukken, vaak intimere relaties oplevert.
Voor koppels die samen willen verkennen: bekijk de ODES Surrender, de ODES Unite, of de collectie voor koppels.
Bronnen:
1. Lehmiller, J. J. (2018). Tell Me What You Want: The Science of Sexual Desire and How It Can Help You Improve Your Sex Life. Da Capo Lifelong Books.
2. Joyal, C. C., et al. (2015). What exactly is an unusual sexual fantasy? Journal of Sexual Medicine, 12(2), 328-340.